كاربرد الگوريتم ژنتيك چندهدفه در مطالعات مكان‌يابي كاربري‌هاي صنعتي

Application of Multi-objective Genetic Algorithms in Industrial Units Site Selection

با رشد روزافزون جمعيت و نياز جوامع بشري به مديريت بهينه منابع، آمايش سرزمين اهميت ويژه‌اي يافته است. تعيين مكان مناسب براي برخي از كاربري‌ها مانند كاربري‌هاي صنعتي،‌ كه تاثيري عمده در شرايط اقتصادي و اجتماعي و زيست‌‌محيطي دارند، پيامدهاي مثبتي براي رشد منطقه خواهند داشت. در اين بين از جمله مهم‌ترين مشكلات پيشِ رو براي مدل‌سازي و مكان‌يابي كاربري‌هاي صنعتي، تعدد توابع هدف اقتصادي و اجتماعي و زيست‌محيطي، و تناقض برخي از آنها با يكديگر است، به گونه‌اي كه روش‌ها و توابع پايه موجود در سيستم‌هاي اطلاعات مكاني (نظير هم‌پوشاني) پاسخگوي چنين برنامه‌ريزي‌هاي چند‌هدفه آمايشي نيست. تحقيق حاضر، در زمينه يافتن مكان‌هاي مناسب براي تاسيس صنايع بزرگ و كاربري‌هاي صنعتي انجام شده است. در اين تحقيق پس از بررسي روش‌هاي بهينه‌سازي همزمان چندهدفه، از الگوريتم چندهدفه ژنتيك NSGA-II به‌منظور حمايت از تصميم‌گيري در يافتن زمين‌هاي مناسب براي كاربري صنعتي در محدوده استان زنجان استفاده شده است. روند كار بدين ترتيب بوده است كه ابتدا شرايط و توابع هدف مورد نياز تعريف شده و داده‌هاي مورد نظر از مراجع جمع‌آوري و آماده‌سازي شده‌اند. سپس، با استفاده از متد NSGA-II و نرم‌افزارهاي GIS و نرم‌افزار طراحي‌شده در اين حيطه، زمين‌هاي مناسب براي كاربري‌هاي صنعتي استخراج گرديده و رتبه‌بندي شده‌اند. به علاوه، يكي از مهم‌ترين نتايج اين تحقيق، جبهه جواب‌هاي موثر بوده است كه نتايج حاصل از تغيير اولويت‌هاي تصميم‌گيري را به مديران نشان مي‌دهد و آنان را در انتخاب گزينه‌اي مطلوب از بين گزينه‌هاي برتر ياري مي‌رساند. اين الگوريتم در محدوده مطالعاتي آزمون گرديده و نتايج آن در شرايط مختلف مورد بررسي قرار گرفته، كه در بخش درج شده است.