فضايل اخلاقي موثر در جامعه ي مطلوب ديني از منظر علامه طباطبايي (ره)

Effective ethical virtues in religious society according to allameh tabatabaee

اسلام ديني اجتماعي است و احكام فردي آن نيز آهنگ اجتماعي دارد و از آنها در جهت اصلاح و تقويت روابط اجتماعي و اجراي اهداف مقدس جامعه بهره مي گيرد. در اين دين مبين، ميان عبادات فردي و اجتماعي پيوندي اصيل و محكم برقرار گرديده است و اين امر نشان دهنده ي آن است كه هدف والاي اسلام، تنها ساختن فرد ديندار نيست، بلكه ساختن جامعه ي مطلوب ديني نيز هست؛ جامعه اي كه روابط اجتماعي آن براساس اهداف و احكام دين سامان گيرد و در سايه سار فضايل اخلاقي مطلوب، هم ميان مسووليت-هاي اجتماعي و ايمان اسلامي ارتباطي قوي و غيرقابل انفكاك پديد آورد و هم روابط انسان با خدا و اعضاي جامعه را به روشي آرماني تنظيم گرداند كه رستگاري و كمال فردي و اجتماعي انساني را تضمين نمايد. مرحوم علامه طباطبايي? از جمله حكما و انديشمنداني است كه در تفسير الميزان و انديشه هاي فلسفي خويش توجه خاصي را به تبيين ويژگي هاي مهم و اساسي اخلاقي اسلامي، به مثابه فضايل اخلاقي موثر در ايجاد و گسترش دينداري مطلوب در جامعه ي انساني معطوف داشته و معتقد است كه اخلاق را رويكرد فضيلتي از يك طرف هم مرز با اعتقاد و از طرف ديگر، هم مرز با عمل و فعل مي باشد. ايشان جامعه ي بدون فضايل اخلاقي مطلوب را اجتماعي سست و بي بنياد در عرصه ي دينداري برشمرده است. سعي نگارنده در اين مقاله آن است كه به تبيين مهم ترين فضايل اخلاقي موثر در ايجاد و گسترش دينداري مطلوب جامعه ي انساني در انديشه ي علامه طباطبايي? مبادرت ورزد.

I slam is a social religion. Even its individual injunctions have a social spirit. Islam has established a strong connection between social and individual obligations, which means that the ultimate aim of Islam is not only to produce religious individuals but to produce an ideal religious society, a society in which social relations are based on religious aims and injunctions. Allameh Tabatabaee is a religious scholar who, in his Al-Mizan and his philosophical writings, has paid a special attention to the main ethical Islamic virtues and their role in the development of ideal religiosity. According to Allameh Tabatabaee, a society without ethical virtues would be a baseless society. In this paper, the writer makes an attempt to explain the most important ethical virtues according to Allameh Tabatabaee, which are responsible for the development of ideal religiosity.