بررسي طنز در داستان‏هاي كوتاه محمّدعلي جمال‏زاده

Study of Satire in Mohammad Ali Jamalzadehʹʹs Short Stories

بارزترين درون‏مايه نثر جمال‏زاده در داستان‏هايش، توجّه ويژه به انتقاد اجتماعي است. زبان داستان‏هاي طنز او بسيار ساده و روان است. جمال‏زاده گاهي عنصر طنز را در كلّ داستان و گاهي رگه‏هايي از آن را در اجزاي داستان به‏كار مي‏برد. او براي رسيدن به اين هدف، از اغراق، تضاد، القاب غير متعارف، طعن، كنايه، تشبيه و توصيف استفاده مي‏كند. او به موضوع و مضمون داستان، بيش از سبك و ساختار آن توجّه داشته‏است و به همين دليل، داستان‏هايش از لحاظ صناعت داستان‏نويسي زياد منسجم نيست. در مقاله پيش‏رو، ابتدا به‏صورت گذرا، طنز و تاريخ آن در ادبيات فارسي مطرح گرديده‏است و در ادامه به‏صورت مختصر به معرّفي جمال‏زاده پرداخته‏شده‏است. بخش اصلي اين مقاله به بررسي داستان‏هاي كوتاه طنزآميز جمال‏زاده از ديدگاه‏هاي مختلف اختصاص دارد.