نقد و تاملي در باب تناقض هاي كلي و ديدگاهي بين آثار نظامي

The Criticism and Deliberation on Contradictive and Different Views in Works of Nezami

مصاديق متناقض‏انديشي، تناقض‏گويي و يا پارادوكس را بيش‏تر از اين‏كه در شعر نظامي بيابيم، در شخصيّت، انديشه و مواضع متفاوت او در برخورد با موضوعات و مفاهيم مختلف مي‏بينيم. اين درست است كه شعر هر شاعري برآيند انديشه و شخصيّت اوست، امّا عنصر داستان‏پردازي و تخيّل كه اساس كار نظامي است، بسياري از جنبه‏هاي فكري، شخصيّتي و اعتقادي او را در محاق قرار داده است. كار اين شاعر گران‏قدر، چونان تابلوي نقّاشي است كه دورنماي آن بهتر و بيش‏تر قابل نقد و ارزيابي است تا نماي نزديك آن، بنابراين با مقداري فاصله از تك‏تك آثار او و نگاهي كلّي‏تر و از چشم‏اندازي فاصله‏دارتر، بهتر و بيش‏تر مي‏توان بر او، انديشه و اشعارش اشراف داشت و مواضع چند سويه و گاه متضاد و حيرت‏برانگيز او را مشاهده نمود.