بررسي قراردادهاي نفتي بيع متقابل در چارچوب مدل مخاطرات اخلاقي

Investigating the Buyback Contracts in Iran in a Moral Hazard Framework

شركت ملي نفت ايران براي توسعه ميادين نفت و گاز كشور از الگوي قراردادي بيع متقابل استفاده مي كند. در اين مقاله قراردادهاي نفتي بيع‌متقابل در چارچوب مدل مخاطرات اخلاقي مورد بررسي قرار مي‌گيرد. موقعيت بهينه اول مدل مخاطرات اخلاقي در شرايطي رخ مي‌دهد كه فعاليت كارگزار بصورت دقيق و كامل قابل مشاهده و بررسي باشد. اين در حالي است كه آثار برخي از روش‌هاي بهره‌برداري از ميادين نفتي تا سال‌ها آشكار نمي‌گردد. بنابراين هيچگونه از قراردادهاي نفتي از جمله قراردادهاي بيع متقابل در موقعيت بهينه اول مدل مخاطرات اخلاقي قرار ندارند. از سوي ديگر كوتاه بودن عمر قراردادهاي بيع‌متقابل و معين بودن مبلغ قرارداد قبل از شروع عمليات موجب مي‌شود كه شركت‌هاي بين‌المللي نفتي انگيزه كافي براي انتخاب روش مناسب براي توسعه ميدان‌هاي نفتي با هزينه‌هاي بالاتر و بازدهي بيشتر را نداشته باشند. بنابراين قراردادهاي بيع‌متقابل در موقعيت بهينه دوم مدل مخاطرات اخلاقي نيز قرار ندارند. از اين رو در پايان مقاله پيشنهادهايي براي بهبود وضعيت قراردادهاي بيع‌متقابل ايران ارايه شده است.

This paper studies the oil buyback contracts in Iran within the "moral hazard" model’s framework. Moral hazard model is “first best” occurs when the agent’s activity can be observed and evaluated accurately and completely. However, the effects of some (of the) methods of extraction from oil fields would not be revealed for years. Therefore, none of the oil contracts and especially buyback contracts is in the prime optimum position of the moral hazard. In addition, the short duration of Iran’s buyback contracts and determination of contract’s amount before the operation prevents the international oil companies to have sufficient motivations to choose the best way of developing oil fields with higher costs and efficiency. Therefore, buyback contracts are not even second best contract. Finally, some suggestions are presented at the end of the paper to improve the condition of the buyback contracts in Iran.