درآمدي به روش‌شناسي تلفيقي در پژوهش‌هاي ميان‌رشته‌اي علوم اجتماعي

An Introduction to Mixed Methods in Interdisciplinary Social Sciences

روش‌شناسي علوم اجتماعي چالش‌هاي بنياديني را پشت سر نهاده است؛ ابتدا پارادايم اثبات‌گرايي و رويكرد‌هاي كمي در شناخت پديده‌هاي اجتماعي را تجربه نموده و پس از مدتي اين رويكرد را براي بررسي تمام ابعاد يك پديده اجتماعي، مناسب ندانسته است. بنابراين، با الهام از تفسير‌گرايي به روش‌هاي كيفي روي آورده و توجه خود را از لايه‌هاي بيروني واقعيت اجتماعي به لايه‌هاي دروني‌تر معطوف نموده است. همزمان با تقويت رويكرد‌هاي كيفي در روش‌شناسي، شكافي نسبتاً عميق ميان ديدگاه‌هاي روش‌شناسان كمي و كيفي پديد آمده است. اين تفاوت در ديدگاه‌ها، ابتدا به شكل تقابل و سپس به شكل تعامل بروز نموده و منجر به پديد آمدن موج سوم روش‌شناختي شده است. اين موج، تلفيق‌گرايي روش‌شناختي و مبتني بر پارادايم عمل‌گرايي است. روش‌شناسان تلفيق‌گرا بر آنند تا بدون تاكيد بر روشي خاص و با تركيب روش‌هاي كمي و كيفي، به شناخت عميق‌‌تري از پديده‌ها دست يابند. با اينكه روش شناسي علوم اجتماعي تا تلفيق روش ها پيش رفته است، اما بررسي پژوهش هاي درون‌رشته‌اي و ميان‌رشته‌اي علوم اجتماعي در ايران، بيانگر غلبه رويكرد‌هاي كمي و بروز مسيله پس افتادگي روش‌شناختي است. اين مقاله با روش اسنادي، مباني نظري روش‌شناسي تلفيقي را به عنوان راه‌حل كارآمدي براي رفع اين پس افتادگي مطرح مي‌‌نمايد.

Methodology of interdisciplinary social sciences has been evolved during the time and has been faced with fundamental challenges; in the beginning, it has experienced positivistic paradigm and quantitative approach in understanding social phenomena and later recognized that this approach is not appropriate for understanding all aspects of social phenomenon. So, inspired by interpretive, has been focused on qualitative methods and turned his attention from the outer layers to the inner layers of social reality. Along with strengthening qualitative approaches, a considerable intellectual divide between qualitative and quantitative researchers. This divide, emerging primarily as confrontation later as collaboration, helped raising the third wave of methodology; mixed methods based on pragmatism. Mixed methodologist and interdisciplinary researchers intended to make something new and without a special emphasis, integrate quantitative and qualitative approaches for better understanding of social phenomena. Using documentary method, this paper introduces the basic concepts of mixed methodology.