تعامل اخلاق، معنويت و عقلانيت در تمدن نوين اسلامي

Relation Between Morality, Spirituality and Rationality in Islamic New Civilization

هدف: هدف اين تحقيق، بررسي و تعيين استلزامات اخلاقي، معنوي و عقلاني در تمدن‌سازي اسلامي- ايراني و مناسبات آنها با يكديگر بوده است. روش: روش مورد استفاده در اين تحقيق، توصيفي- تحليلي است. اطلاعات مورد نياز با مطالعه و كاوش در منابع مرتبط گردآوري شد و سپس مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. يافته‌ها: در بُعد اخلاقي تمدن‌سازي اسلامي، مولفه‌هاي متعددي از جمله: حس كرامت، اصالت اخلاقي، پرهيز از خودستايي، مدارا و سعه صدر و مهرورزي؛ در بُعد عقلاني، مولفه‌هاي اجتهاد پويا، مديريت كارامد، اهتمام به توليد دانش بومي و عبرت‌گيري؛ همچنين در بُعد معنوي مولفه‌هاي نگرش توحيدي، مقابله با عناصر معنوي كاذب و تبيين درست مولفه‌هاي معنوي مشخص شده و به شيوه توصيفي- تحليلي تجزيه و تحليل شدند. نتيجه‌گيري: از مجموع تحليل هر يك از عوامل پيش‌گفته و ارتباط آنها با يكديگر مي‌توان نتيجه گرفت كه براي تمدن‌سازي، اخلاق و معنويت و عقلانيت را به عنوان يك كل يكپارچه بايد تلقي كرد و راهكارهاي اصلي را از تعامل و ارتباط متقابل آنها مشخص نمود.

Objectives: This short piece of writing is intended to analyze the necessities and pre requirements of morality, spirituality and rationality in Islamic new civilization formation and their bilateral relationships.Method: The method of the article id descriptive- analyses and required information is collected through study and research among resources. Results: The results of the research indicate the following factors in the moral aspect of Islamic civilization formation: generosity, ethical originated, avoiding egoism, tolerance and love. And the following factors in rational aspect: dynamic reasoning, functional management, knowledge production, admonition. The following factors in spiritual aspect: theistic view, to confront false spiritual elements and clarifying the true spiritual aspects. Conclusion: The author of the survey concludes morality, spirituality and rationality have to be considered as an integrated whole to be able to form a civilization.