آينده‌پژوهي در آموزش عالي دانشگاه اسلامي، دانشگاه سازگار با محيط و زمينه

Future Research in Supreme Education of Islamic University, Adjustable University with Environment

هدف: امروزه، بخشهاي مهمي از آموزش عالي و نهاد دانشگاه نسبت به قدرت و فرهنگ به طور عام و نسبت به دولت و صنعت به طور خاص، تقريباً ايستا باقي مانده و اعتبار دانشگاهها در مقايسه با دهه‌هاي 60 و 70 ميلادي رو به كاهش است. در عصر حاضر، با توجه به افزايش نرخ تغيير و ظهور عصر دانش، موج آينده‌پژوهي در نهادهاي سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فنّاوري، گسترش يافته و همسو با تحولات جامعه و به منظور خلق آينده مطلوب و سياستگذاري و برنامه‌ريزي بلندمدت نظام دانشگاهي، آينده‌پژوهي در آموزش عالي، ضرورت پيدا كرده است. هدف اين پژوهش، مطالعه ابعاد و مفاهيم تحولات آموزش عالي و اكتشاف يك الگوي مفهومي براي آينده‌پژوهي آن و تبيين دانشگاه اسلامي با اين الگوست. روش: در اين مقاله، براي استخراج الگوي مفهومي آينده‌پژوهي در آموزش عالي، از روش نظريه مبنايي با رويكرد اكتشافي استفاده شده است. يافته‌ها: الگوي مفهومي شامل مقوله كانوني دانشگاه سازگار با محيط و زمينه، هفت مقوله عوامل علّي، 15 مقوله ويژگي‌هاي زمينه‌اي، 13 مقوله شرايط محيطي، 11 مقوله راهبردها و چهار مقوله پيامدهاست. نتيجه‌گيري: با استناد به آينده‌پژوهي در آموزش عالي و سند دانشگاه اسلامي، يكي از ويژگي‌هاي كليدي ايده دانشگاه اسلامي، سازگاري با محيط و زمينه است. از اين رو، ضروري است دانشگاه اسلامي با محيط و زمينه محلي، بومي و ملي با رعايت هنجارهاي جهاني علم، سازگار شده و كارآفرين شود.

Objectives: The present research aims at investigating different aspects and definitions of supreme education and exploring a conceptual pattern for future research and Islamic university.Method: The method of the article is exploring approach in order to gain a conceptual pattern for future research in supreme education. Results: Conceptual pattern included adjustable university with environment, seven casual factors, 15 basic features, 13 environmental circumstances, 11 strategic items and 4 consequences. Conclusion: Based on Future research in supreme education and Islamic university criteria, adjustability with environment is a key idea of Islamic university. Therefore it is necessary to adjust Islamic university with environmental and local features and circumstances.