اثربخشي شناخت درماني مبتني بر ذهن‌آگاهي بر كاهش پرخاشگري دانش‌آموزان

Effect of Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT) on reducing aggression in students

زمينه: مساله پرخاشگري دانش‌آموزان در مدرسه، توجه بسياري از متخصصان و پژوهشگران را به خود مشغول داشته است. اين پژوهش با هدف بررسي اثر شناخت درماني مبتني بر ذهن آگاهي بر كاهش پرخاشگري دانش‌آموزان پسر مقطع متوسطه شهرستان كرمانشاه انجام گرفت. روش‌ها: در اين پژوهش آزمايشي از طرح پيش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه كنترل استفاده شد. از ميان دانش‌آموزان پسر مقطع متوسطه شهرستان كرمانشاه با استفاده از روش نمونه‌گيري چندمرحله‌اي تعداد 400 نفر به تصادف انتخاب شدند و از بين آن‌ها 40 نفر كه نمره بالاتر از ميانگين در پرسشنامه پرخاشگري باس و پري داشتند به‌صورت تصادفي به دو گروه آزمايش و كنترل تقسيم شدند. گروه آزمايش به‌مدت هشت جلسه، هفته‌اي يك‌بار به‌صورت گروهي تحت درمان به شيوه شناخت درماني مبتني بر ذهن‌آگاهي قرار گرفت. شركت‌كنندگان پرسشنامه پرخاشگري باس و پري (1992) را در دو نوبت (پيش از درمان و پس از درمان) تكميل كردند. براي بررسي آماري داده ها از روش تحليل كوواريانس چندمتغيره (مانكوا) استفاده شد. يافته‌ها: نتايج تحليل كوواريانس چندمتغيره نشان‌داد كه پس از حذف تاثير پيش‌آزمون، گروه آزمايش در كل مقياس پرخاشگري (531/1059F=؛ 001/0P < )، كاهش معناداري نسبت بـه گروه كنترل داشته است. همچنين پس از حذف تاثير پيش‌آزمون، گروه آزمايش در خرده‌‌مقياس احساس پرخاشگرانه (936/639F=؛ 001/0P < )، در خرده‌مقياس افكار پرخاشگرانه (240/154F=؛ 001/0P < ) و در رفتار پرخاشگرانه (836/502F=؛ 001/0P < )، كاهش معناداري را نسبت به گروه كنترل داشته است. نتيجه‌گيري: شناخت درماني مبتني بر ذهن‌آگاهي، موجب كاهش پرخاشگري در هر سه مولفه رفتار پرخاشگرانه، احساس پرخاشگرانه و افكار پرخاشگرانه در دانش‌آموزان مي‌شود.

Background: Students’ aggression at schoolshas attracted the attention of many professionals and researchers. The purpose of this study was to analyze the effect of mindfulness-based cognitive therapy on the reduction of male secondary studentsʹ aggression in Kermanshah. Methods: In this experimental study, a pretest-posttest control group design was used. A total of 400 students were randomly selected from among the high school male students in Kermanshah using multistage sampling. Of these, 40 students who had a higher mean score were randomly divided into control and experimental groups. The experimental group underwent with mindfulness-based cognitive therapy once a week for eight sessions. The subjects completed Buss and Perry Aggression Questionnaire (1992) twice, one before treatment and another after treatment. The data were analyzed by multivariate analysis of covariance (MANCOVA). Results: The results of multivariate analysis of covariance showed that after removing the effect of pretest, the experimental group indicated a significant reduction compared to the control group in the total aggression scale (F=1059.531; P < 0.001). Also, after removing the effect of the pretest, the experimental group experienced a significant decrease compared to the control group at the micro scales of aggressive feeling (F=639.936; P < 0.001), the subscales of aggressive thoughts (F=154.240; P < 0.001), and aggressive behaviors (F=502.836; P < 0.001),. Conclusion: This study showed that mindfulness-based cognitive therapy reduced aggression in all three components of aggressive behavior, aggressive thoughts and aggressive feelings in the students.