مدل‌سازي ناهمگني جانبي سرعت در توموگرافي لرزه‌اي با تعريف تابع‌هاي سرعت اوليه متفاوت

Lateral velocity heterogeneties modelling in seismic tomography by introducing different initial velocity models

در اين تحقيق، از روش جديد توموگرافي موج نرمال در نقطه ورود در تهيه مدل سرعت كوچ استفاده شده است. روش پيش‌گفته از نشانگرهاي جنبشي ميدان موج براي تهيه مدل سرعت استفاده مي‌كند. اين نشانگرها از داده هاي پيش از برانبارش استخراج مي‌شوند. در روش توموگرافي موج ورود نرمال، فرض شده است كه سرعت لحظه‌اي با عمق به‌صورت خطي افزايش مي‌يابد. با توجه به فقدان دقت در فرض فوق، در اين تحقيق از چهار تابع تغيير سرعت با عمق به همراه سرعت برانبارش در مدل سرعت اوليه در اين روش استفاده شد. سپس برنامه رايانه اي تابع‌هاي پيش‌گفته با اِعمال تغييرات لازم به‌منظور در نظر گرفتن تغييرات جانبي سرعت، به منزله مدل سرعت‌ اوليه تهيه و در روش توموگرافي موج ورود نرمال روي داده هاي مصنوعي يك‌بُعدي و دو‌بُعدي مورد استفاده قرار گرفت. نتايج وارون سازي يك‌بُعدي نشان داد كه مدل سرعت تدريجي نهايي پس از 12 تكرار حاصل مي‌شود كه خيلي به مدل واقعي نزديك است. همچنين خطاي بازسازي تعيين عمق بازتابنده كمتر از 7 متر به‌دست آمد. در ادامه، از تابع‌هاي سرعت پيش‌گفته روي مدل دو‌بُعدي مصنوعي استفاده شد. اين مدل شامل بي‌هنجاري هاي سرعت نزديك به يكديگر و تغييرات جانبي سرعت بود. مدل هاي نهايي روشن ساخت كه استفاده از تابع تغييرات خطي سرعت كه تاكنون از آن استفاده مي شد و همچنين تابع‌هايي كه در ساير تحقيقات معرفي شده‌اند، جواب هاي قابل‌‌قبولي به‌دست نخواهد داد. در ادامه، اين روش روي يك داده واقعي اِعمال شد. اين داده داراي تغييرات ساختاري و سنگ‌شناسي پيچيده اي بود كه بدين‌‌ترتيب توانايي مدل هاي سرعت در تهيه مقاطع كوچ با كيفيت قابل‌‌قبول را به‌خوبي مورد آزمون قرار مي دهد. همه مدل هاي سرعت عنوان شده براي اين داده به‌دست آمد و سپس با استفاده از هر مدل سرعت، مقطع كوچ پس از برانبارش براي آنها تهيه شد. در ادامه با توجه به حساسيت بيشتر كوچ پيش از برانبارش به مدل سرعت، دو مدل سرعت با تغييرات خطي و برانبارش براي كوچ پيش از برانبارش انتخاب شدند. درنهايت مدل سرعت با مدل اوليه سرعت برانبارش، عملكرد بهتري از خود نشان داد. به‌منظور مقايسه اين مدل، كوچ پيش از برانبارش با روش تحليل سرعت وكوچ براي اين داده نيز به‌دست آمد و نتايج آن با يكديگر مقايسه شد. اگرچه مقاطع كوچ به‌دست آمده به هر دو روش تفاوت چنداني نداشت، ولي مدل سرعت به‌دست آمده به روش NIP توموگرافي، بسيار ساده تر بود و در زمان بسيار كمتري نسبت به مدل پيچيده به‌دست آمده با روش تحليل سرعت كوچ، تهيه شد. درنهايت استفاده از سرعت برانبارش درحكم مدل اوليه در توموگرافي موج ورود نرمال به منزله بهترين مدل اوليه پيشنهاد شد.