ارزيابي عمكرد دانه و كيفيت سياهدانه (Nigella sativa L.) در كشت مخلوط با نخود (Cicer arietinum L.)

Evaluation of grain yield and quality of black cumin (Nigella sativa L.) in intercropping with chickpea (Cicer arietinum L.)

توليد ارگانيك گياهان دارويي تضمين كننده سلامت و ايمني محصولات و داروهاي توليد شده از آنها مي باشد. در اين راستا، به منظور ارزيابي عمكرد دانه و كيفيت سياهدانه در كشت مخلوط با نخود در شرايط ارگانيك، آزمايشي در سال زراعي 1392- 1391 در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار در مزرعه اي در استان آذربايجان غربي- شهرستان نقده به اجرا در آمد. تيمارهاي آزمايشي شامل نسبت هاي كاشت 100:0، 25: 75، 50:50، 75: 25 و 0:100 (نخود و سياهدانه) به روش جايگزيني بودند. نتايج نشان داد كه نسبت هاي مختلف كاشت اثر معني داري بر صفات مورد مطالعه دو گياه نخود (به جز ارتفاع بوته و تعداد دانه در غلاف) و سياهدانه (به جز ميزان اسانس) داشتند. در گياه نخود تعداد غلاف در بوته، وزن هزار دانه، عملكرد زيستي و عملكرد دانه در كشت خالص بيشتر از ساير تيمارها به دست آمد، اما بالاترين ميزان پروتيين دانه (8/24 درصد) در نسبت كشت 25 درصد نخود + 75 درصد سياهدانه مشاهده شد. نتايج در مورد گياه سياهدانه نشان داد كه بيشترين تعداد برگه در بوته، تعداد دانه در برگه، عملكرد زيستي، عملكرد دانه و عملكرد اسانس از كشت خالص و بالاترين ارتفاع بوته و وزن هزار دانه از نسبت كاشت 75 درصد نخود + 25 درصد سياهدانه حاصل شد. در ميزان اسانس بين تيمارها اختلاف معني دار مشاهده نشد. بالاترين ميزان LER (45/1) در نسبت كاشت 25 درصد نخود + 75 درصد سياهدانه به دست آمد كه نشان دهنده 45 درصد افزايش سودمندي زراعي نسبت به كشت خالص دو گونه است. با توجه به عملكرد و نسبت برابري زمين محاسبه شده به نظر مي رسد كه نسبت كاشت 25 درصد نخود + 75 درصد سياهدانه مي ‌تواند در افزايش درآمد اقتصادي و بهره وري استفاده از زمين هاي كشاورزي به طور قابل ملاحظه اي موثر باشد.