تكرارهاي اساطيري در كشف‌الاسرار روزبهان بقلي شيرازي

Mythical Recurrence in Kashf al-Asrar of Rouzbahan Baqli

هدف مقاله حاضر بررسي كتاب كشف‌الاسرار روزبهان بقلي شيرازي (متوفي522 ه.ق) از منظر اسطوره‌اي است. الياده بر آن است كه يادآوري و بازنمايي وقايع ازلي و زندگي كردن با اسطوره‌ها تجربه‌اي ديني است؛ زيرا شخص وقايع مهم اساطيري را دوباره تكرار و بازنمايي مي‌كند و دوباره شاهد و ناظر اعمال خلّاق و آفريننده موجودات فوق طبيعي مي‌شود. شخص در زماني ازلي قرار مي‌گيرد، زماني مقدس ودر مكاني مقدس با شخصيت‌هاي مقدس ديدار مي‌كند. در اين پژوهش برآنيم تا نشان دهيم كه كتاب كشف‌الاسرار روزبهان بقلي شيرازي، روايتي خودنوشت ازتجربه‌هاي عارفي است كه زمان و مكان را درمي‌نوردد و با تكرار وقايعي چون گذر از دريا و كوه و بيابان، ديدار با اوليا و انبيا و فرشتگان و در نهايت خود خدا، با تجربه مرحله مرگ و نوزايي به ازدواج مقدس نايل مي‌آيد. در اين طريق بسياري از تجربه‌هاي روحاني پيامبران، چون معراج را دوباره تكرار مي‌كند. در اين نوشتار تحليل متن زندگي‌نامه خودنوشت روزبهان از منظر نقد اسطوره‌اي و با تكيه بر آراي ميرچا الياده و نظريه تكرار اساطيري وي صورت مي‌گيرد.