اثر تنش خشكي بر عملكرد، اجزاي عملكرد و اسانس گياه دارويي گشنيز تحت تاثير انواع كود آلي و شيميايي

به منظور بررسي تاثيرات تنش خشكي و كودهاي آلي و شيميايي (NPK) بر خصوصيات مورفولوژيكي، زراعي و مقدار اسانس گشنيز، آزمايشي به صورت كرت هاي خردشده در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي در سه تكرار در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه تربت حيدريه در سال زراعي 1389-90 انجام گرفت. تيمارهاي آزمايش شامل سه سطح تنش خشكي (30، 60 و 90 درصد ظرفيت زراعي) و چهار سطح تيمار كودي (عدم مصرف كود، كود شيميايي كامل(NPK (60: 60: 40، كود دامي (25 تن در هكتار) و ورمي كمپوست (25 تن در هكتار) بودند. صفات اندازه گيري شده شامل ارتفاع بوته، قطر ساقه، تعداد شاخه فرعي، تعداد برگ در بوته، وزن تر و خشك بوته، عملكرد اندام رويشي، تعداد چتر در بوته، تعداد دانه در چتر، تعداد دانه در بوته، وزن هزاردانه، عملكرد دانه، درصد اسانس و عملكرد اسانس بود. نتايج تجزيه واريانس نشان داد كه تيمارهاي تنش خشكي و كودي بر صفات ذكرشده تاثير معنا داري داشت. بيشترين عملكرد اندام رويشي (5371 كيلوگرم در هكتار) و عملكرد دانه (3905 كيلوگرم در هكتار) به ترتيب در تيمارهاي بدون تنش همراه با كود شيميايي و تنش ملايم با كود شيميايي مشاهده شد. بيشترين درصد اسانس (0/77 درصد) و عملكرد اسانس (18/49 كيلوگرم در هكتار) در وضعيت تنش ملايم با كاربرد كود شيميايي به دست آمد. ازآنجا كه استفاده از كود شيميايي در تنش ملايم به افزايش درصد و عملكرد اسانس گياه منجر مي شود، كاربرد كود شيميايي به منظور بهره برداري دارويي از گياه گشنيز در وضعيت تنش ملايم آبي توصيه مي شود.