الگوهاي طبقه‌بندي صفات شخصيت در منابع اسلامي

Classification Patterns of Personality Attributes in the Islamic Sources

هدف اين پژوهش عبارت بود از: «بررسي مفهوم صفت شخصيت»، «استخراج مصاديق صفات شخصيت در منابع اسلامي» و «طبقه‌بندي آن صفات بر پايه منابع اسلامي». براي گردآوري و تحليل داده‌ها از روش «تحليل محتوا»ي متون ديني استفاده شد. نتايج به‌دست‌آمده نشان داد كه: الف) صفات از ديرباز در هسته «نظريه‌هاي اخلاقي رفتار» حضور داشته‌اند؛ ب) در آيات و روايات نيز براي توصيف شخصيت افراد از صفات استفاده شده است؛ ج) براي تبيين و طبقه‌بندي صفات در متون ديني، الگوهاي متعددي وجود دارد؛ د) بعضي از اين مدل‌ها عبارتند از: مدل مفهومي، ارتباطي، دوقطبي، سه‌قطبي، سلسله‌مراتبي و شبكه‌اي؛ ه) از بين مدل‌هاي شناسايي‌شده، مدل شبكه‌اي از كارآمدي بيشتري برخوردار است؛ و) در الگوي شبكه‌اي، صفات به صورت پويا در نظر گرفته مي‌شود و رابطه آنها به‌طور همزمان در يك شبكه مفهومي پيچيده قرار مي‌گيرد.