بررسي ويژگي هاي هندسي گره در معماري اسلامي

يكي از ويژگي هاي هنرهاي اسلامي، وجود نقش هاي هندسي در عناصر تزييني طاقي ايراني چون مقرنس ها، يزدي بندي ها و گره چيني ها است. اين مقاله، ويژگي هاي هندسه تزييني اسلامي را از زاويه اي جديدتر بررسي مي كند، چرا كه هندسه تزيين هاي اسلامي چيزي فراتر از هندسه اقليدسي است كه تنها به بررسي اشكال كلاسيك مي پردازد. براي اثبات اين ادعا، گره ها از يك سو به دليل تنوع، كثرت، پيچيدگي،آهنگ، توازن و استفاده از انواع نقوش هندسي و از سوي ديگر به دليل مطالعات وسيعي كه از سوي صاحب نظران در اين زمينه ارايه شده، انتخاب گرديده اند. نتايج تحقيق حاكي از آن است كه از جمله ويژگي هاي هندسي گره ها، قياس با ويژگي هاي هندسه فركتال ها است. فركتال يا برخال، شكل هاي هندسي نااقليدسي نامتعارف، نامنظم و در عين نظمي هستند كه مهم ترين ويژگي آن ها خود متشابهي آن هاست. اين ويژگي ها در هندسه تزيين هاي اسلامي به صورت تصادفي حاصل نگرديده است؛ چرا كه هنرمندان اسلامي علاوه بر برخورداري از دانش رياضي، همواره از طبيعت به عنوان منبع الهام اصلي بهره گرفته اند. اين امر حاكي از آن است كه در گذشته، اين هنرمندان به خوبي از ابعاد گسترده ويژگي هاي طرح هاي هندسي خود، آگاه بوده و از اين نظر پانصدسال پيش از همتايان غربي خود از ويژگي هاي غيراقليدسي در طرح هاي خود بهره گرفته اند.