واقع‌گرايي و ناواقع‌گرايي ديني بررسي و نقد آراي دان كيوپيت، پُل بدام و دي. زي. فيليپس

Religious Realism vs. Anti-realism: Revisiting Don Cupitt, Paul Badham and D. Z. Phillips

اين مقاله، پس از بيانِ مختصر چند نكته مقدماتي در خصوص ماهيت و نوع صورت‌بندي مسيله واقع‌گرايي/ناواقع‌گرايي، ابتدا به شرح و مقايسه دو نوع از انواع ناواقع‌گرايي ديني يعني ديدگاه‌هاي دان كيوپيت و دي. زي. فيليپس مي‌پردازد. مستمسك كيوپيت براي ناواقع‌گرايي نوعي خوانش از آراي فلاسفه مدرن (خصوصاً نيچه) و عزيمتگاه فيليپس به سمت ناواقع‌گرايي فلسفه زبان متاخر ويتگنشتاين بوده است. بر اساس اين مبادي، ناواقع‌گرايي اين دو در پيوند با نفي متافيزيكي‌انديشي و نوعي از نسبيت‌گرايي قرار گرفته و به هنگام مواجهه با حوزه دين سبب رد سويه‌هاي نظري دين و اصالت‌بخشي به جنبه‌هاي عملي و پراتيك آن شده است. پاسخ پُل بدام به عنوان يك واقع‌گرا متوجه همين نكته اخير بوده و كوشيده است نشان دهد كه انجام دادن اعمال و مناسك ديني در غياب جنبه‌هاي مفهومي و نظري ممكن نيست، و واقع‌گرايي در مورد متعلَّق عبادات عنصري اساسي است. در انتهاي مقاله، تلاش شده تا ضمن نقد اين انواع از ناواقع‌گرايي بحران‌هاي آن برجسته شود. همچنين نحيف بودنِ واقع‌گرايي بدام مسيله ديگري است كه بدان اشاره شده است

Realism/anti-realism controversy has always been crucial in the history of philosophy, so that it has affected all philosophical areas, including religious belief, in which admitting realistic/anti-realistic approach has a wide range of influences in all religious concepts. After shedding some lights on preliminary issues concerning the nature and kinds of formulation of realism/anti-realism controversy, the present study is aimed at analyzing and comparing two kinds of Anti-realism: Don Cupitt’s one which relies on his reading of modern philosophy (especially Nietzsche’s), and D. Z. Phillips’s one which uses Wittgenstein’s later philosophy of language. Based on these foundations, they end with elimination of metaphysics and lead to one kind of relativism. So, application of these views on religious belief leads their attention to practical aspects rather than conceptual and theoretical ones. At this very point, Paul Badham, on the contrary, believes as a realist that performing rituals and prayers, in the absence of religious notions would be impossible, and having a realistic approach to the one who is worshiped (namely God), is an inherent part of religious practices. Finally, we show that these kinds of Anti-realism face with the problems which are insurmountable. Also, we will show that Badham’s Realism is not strong enough to cope with Ani-realism.