تنوع ژنتيكي براي جذب سديم و پتاسيم و غلظت پرولين و قندهاي محلول در گونه‌هاي زراعي پنبه (Gossypium sp.) تحت شرايط تنش شوري

Genetic diversity for Na+ and K+ uptakes and prolin and soluble carbohydrates accumulation in cultivated Gossypium's species under salinity stress

پنبه به‌عنوان دومين محصول متحمل به شوري بعد از جو مطرح است، در جنس Gossypium  گونه‌هاي ديپلوئيد با توجه به منشاء شان تحمل بيشتري نسبت به شوري دارند. به‌منظور بررسي تنوع ژنتيكي تحمل به شوري در گونه‌هاي مختلف زراعي پنبه و جستجو براي يافتن منابع ژنتيكي متحمل 28 رقم از چهار گونه زراعي جنس Gossypium در قالب 4 آزمايش (دو آزمايش در شرايط تنش شوري و دو آزمايش در شرايط غير تنش) مورد ارزيابي قرار گرفتند. تنوع بالاي بين و درون گونه‌اي براي تحمل به شوري مشاهده گرديد، در بين صفات مورد بررسي تنوع ژنتيكي بالا در هر دو سطح پلوئيدي براي صفات K+/Na+  و K+  مشاهده شده ولي دو صفت ميزان اسيد آمينه پرولين و قند‌هاي محلول خصوصاً در ديپلوئيد‌ها از تنوع پاييني برخوردار بودند. ارقام گونه G.herbaceumاز تحمل به شوري نسبتاً بالايي نسبت به سه گونه ديگر بر خور دارند. ارقام گونه تتراپلوئيد G.barbadenseنسبت به شوري حساس‌تر از ساير گونه‌ها بوده و به‌طوركلي ارقامي كه بيشترين نسبتK+/Na+را داشتند از عملكرد بالاتري برخوردار بودند. در ميان ارقام تتراپلوئيد رقم Crema از گونه G.hirsutum با 4884/9 كيلوگرم در هكتار بالاترين عملكرد را در شرايط تنش شوري داشته و در ميان ديپلوئيد‌ها سرخه سمنان (G. herbaceum) با 1836/5 كيلوگرم در هكتار داراي بيشترين عملكرد در شرايط تنش شوري بود.