زبان و اخلاق ارتباطي در انديشه مولانا

زمينه: «ارتباط» مفهمومي فراتر از ابزارها و سازكارهايي فني و زباني است. بالاترين سطح «ارتباط» از طريق «گفت وگو» با «ديالوگ» انجام مي­گيرد كه در آن مفهوم مشتركي توسط طرفين گفت وگو خلق مي شود. گفت وگو در مثنوي فرايندي است كه با به كارگرفتن رمز، تمثيل، قصه و طنز، تعريف مي شود. در اين فرايند، زبان هم ابزار ارتباطي و هم ضد ارتباطي به حساب مي آيد. ارتباط از نظر مولانا «مخاطب محور» و «چند معنايي» است كه با تاكيد بر «اخلاق» و فهم فرازباني و فرامكاني شكل مي گيرد. در اين تحقيق با انتخاب «تم انديشهء عرفاني»، مضمون گفت وگو در مثنوي با تاكيد بر قصه ها، روايت ها و مفاهيم زباني و اخلاقي دنبال شده است. هدف از اين مقاله فهم اخلاق و زبان ارتباط و گفت وگو در دنياي پر راز و رمز انديشه مولانا است. نتيجه گيري: در انديشهء ارتباطي مولانا بافت فرهنگي و اجتماعي بر امكان و يا امتناع ارتباط اثر مي گذارند، بنابراين «گفت وگو» به صورت پديده اي فراتر از قيود زباني و صورت­هاي ساختاري گاه با «زبان آوري» و گاه «در سكوت» شكل مي گيرد. در واقع گفت وگو مقوله اي «چند معنايي، عارفانه و اخلاقي» است كه حصول به آن مستلزم باور و عمل به «اخلاق گفت وگوست».