پروژه ژنوم انسان و چالش‌ هاي اخلاقي و حقوقي در جوامع انساني

پروژه ژنوم انسان به عنوان بزرگ‌ترين پروژه علمي تاريخ بشر و متحول‌كننده‌ ترين عامل تغيير در جهان‌بيني و ساختار اجتماعي جوامع انساني شناخته شده است. نتايج اين پروژه علمي كه به دست‌يافتن دستور ساخت ژنتيك انسان و ديگر موجودات زيستي (ويروس، باكتري، گياه و حيوان) شده است، در حوزه‌هاي علوم تجربي به ويژه پزشكي تأثيرات شگرف گذاشته است و حوزه‌هاي علوم انساني از جمله حقوق، اخلاق، فلسفه و روانشناسي را تحت تأثير خود قرار داده است. نظر به اهميت موضوع در حال حاضر مراكز علمي و پژوهشي متعددي در حوزه‌هاي مختلف علوم انساني در مراكز تحقيقاتي جهان به ويژه در حوزه‌هاي حقوق و اخلاق كارگروه‌هاي تخصصي براي بررسي تبعات استفاده از تكنولوژي‌هاي جديد ژنوميك در جوامع انساني به وجود آورده‌اند. متخصصين و دانشمندان حقوق و اخلاق در سطح جهان بر اين نكته اجماع فكري دارند كه با توجه به قدرت تكنولوژي‌هاي ژنتيك و ژنوميك در حوزه تشخيص قبل از تولد، تعيين جنسيت قبل از تولد، تشخيص و درمان بيماري‌ها قبل از تولد و در طول زندگي، ارتقاي جسمي و غير جسمي در نسل حاضر و نسل‌هاي بعدي انساني، به تأخيرانداختن زمان مرگ افراد، تعيين اطلاعات ژنتيك افراد و خويشاوندان و پيش‌بيني آينده افراد در حوزه بيماري‌ها و توانمندي آن‌ها در حوزه‌هاي متفاوت جسمي و غير جسمي... در آينده نزديك كليه بنيان‌هاي اخلاقي و حقوقي كه در جوامع بشري براي قرن‌ها حتمي فرض مي‌شده است، مجدداً بايد مورد ارزيابي قرار گيرند. بنابراين آشنايي دانشجويان و اساتيد و پژوهشگران حوزه حقوق و اخلاق به نتايج پروژه ژنوم و كاربردهاي تكنولوژي‌هاي ژنتيك در جامعه ايران يك نياز اساسي است.