اثر الگوي دورپيوند شرق اطلس - غرب روسيه (EA – WR) بر وردايي كم بسامد وردسپهر در جنوب غرب آسيا

الگوي دورپيوند شرق اطلس-غرب روسيه (EA–WR) يكي از پديده­هاي جوي كم­بسامد است كه بر اقليم اروپا و آسيا، به­ويژه در فصول سرد سال تاثير مي­گذارد. در اين مقاله، به بررسي اثر اين الگوي موجي-مداري بر آب­وهواي جنوب غرب آسيا پرداخته مي­شود. براي انجام اين پژوهش، از داده­هاي باز­تحليل NCEP/NCAR از سال 1950 تا 2012 مربوط به فصل زمستان نيمكره شمالي شامل ماه­هاي دسامبر، ژانويه و فوريه و براي شاخص ماهانه EA–WR از داده­هاي مركز پيش­بيني اقليم (CPC) استفاده شده است. اثر دورپيوند EA–WR با استفاده از نتايج كاربست نقشه­هاي تركيبي ارائه مي­شود. با در نظر گرفتن ماه­هاي بحراني مثبت و منفي براي اين دورپيوند، وضعيت ميانگين كميت­هاي مهم وردسپهر براي هر كدام از ماه­ها با ديدگاه همديدي بررسي شده است. نتايج حاصل نشان­دهنده اثر قابل توجه نوسانات اين پديده بر آب وهواي خاورميانه، به­ويژه ايران است. در مقايسه با فاز منفي، در فاز مثبت حضور يك ناوه ارتفاع ژئوپتانسيلي در وردسپهر مياني در خاورميانه همراه با تقويت جريان جتي جنب­حاره­اي جنوب غرب آسيا و ترابرد مناسب رطوبت در وردسپهر زيرين زمينه مناسب­تري را براي تكوين و اثرگذاري سامانه­هاي همديدي بر روي ايران فراهم مي كند.