بررسي تطبيقي تفاسير المنار و الفرقان در حوزه جايگاه احاديث در تبيين مبهمات قرآن

Comparative examination of Al Menar and Al Forqan’s interpretations in the place of Hadiths in illustrating Qur’an’s Mobhamat

يكي از انواع علوم قرآني، تعيين مبهمات آن است. منظور از مبهمات قرآن‏، افراد، مكانها، زمانها، اقوام و اشيايي است كه در آيات قرآن به شكل مبهم از آنها سخن به ميان آمده است و مصداق آنها به روشني معيّن نيست. همچنين برخي جزئيات قصص قرآن و امور غيبي مانند حقيقت فرشتگان، ابليس، جن و بهشت نيز از جمله مبهمات محسوب مي‌شود. برخي مفسران براي تبيين آنها، به آنچه از متن قرآن فهميده مي‌شود، اكتفا مي‌كنند، گروهي ديگر به روايات متوسل شده و تا جايي پيش مي‌روند كه از هر روايت اسرائيلي نيز روي‌گردان نيستند و با اشتياق فراوان به نقل آنها مي‌‌پردازند، البته يكي از بسترهاي نقل روايات اسرائيلي نيز مبهمات است. اين تحقيق با روش توصيفي ـ تحليلي و با هدف بررسي تطبيقي دو تفسير المنار و الفرقان درباره جايگاه و نقش روايات در تبيين مبهمات قرآن سامان يافته است. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد كه اين تفاسير جزء گروه اول بوده و به شدت از روايات و به خصوص اسرائيليات در تبيين مبهمات پرهيز نموده‌، و به آنچه از قرآن فهميده مي‌شود، بسنده كرده‌اند. برخي از مهم‌ترين دلايل روي‌گرداني آنان از روايات در تبيين مبهمات، عبارتند از: سكوت خداوند در بيان جزئيات بيشتر در اين آيات، ضعف در روايات تفسيري، وجود اسرائيليات در روايات و مشكل نقل به معنا در روايات.

One of branches of Qur’anic science is to determining Mobhamat. The intended purpose of Mobhamat of Qur’an are places, people, ethics and objects that in Qur’an speaks about them ambiguously and their meaning is not clearly. Moreover, a part of Qur’anic details such as Qur’anic stories and unseen matters like the truth of Angels, Satan, Jinn and heaven also are including in Mobhamat. A number of interpreters for explaining Mobhamat only confine to things that understand from verses of Qur’an but a group of them resort to Hadith and so far that even utilize from Israeeli Hadiths and willingly narrated them, of course one of contexts of Israeeli Hadiths are Mobhamat. Thus this research with comparativeanalytic method and with aim of comparative examination of two interpretative books of Al Menar and Al Forqan explains place and role of Hadiths in illustration of Qur’an’s Mobhamat. The findings of this study shows that these interpretations were from first group and severely abstain from Hadiths especially Israeeli Hadiths and suffice to their understanding from Holy Qur’an. Some of their important reasons for abstaining from Hadiths are: the silence of God in mentioning more details in these verses, weakness in interpretative Hadiths, existence of Israeeli in Hadiths and the problem of narrating the meaning in Hadiths.