بررسي تاثيرات كف شكني چاه ها بر پتانسيل برداشت از آبخوان با استفاده از مدل رياضي

كشور ايران در منطقه اي خشك و كم باران با توزيع نامناسب آب واقع شده است. در بسياري از مناطق ايران به ويژه مناطق كويري منبع تامين نياز آبي، منابع زيرزميني مي باشند. يكي از اين مناطق دشت علي آباد واقع در محدوده مطالعاتي ساوه است كه جهت دستيابي به منابع آب زيرزميني اقدام به حفر چاه هاي بهره برداري براي مصارف كشاورزي شده است. افزايش بهره برداري بيش از پتانسيل تجديد پذير آبخوان باعث شده تا در اثر افت سطح آب زيرزمينيپتانسيل برداشت از آبخوان كاهش يافته و به تبع آن اقدام به كف شكني چاه ها شده است. در اثر افت سطح ايستابي، تنش موثر در ذرات خاك افزايش و باعث ايجاد فرونشست در منطقه خواهد شد. در اين تحقيق تاثير برداشت بي رويه از چاهها بر پتانسيل بهره برداري از آبخوان با استفاده از مدل عددي MODFLOW بررسي شده است. بدين منظور مدل مفهومي دشت علي آباد ساوه و اثر كف شكني چاهها با استفاده از نرم افزار GMS تهيه شده است. نتايج حاصل از تحقيق نشان مي دهد مناطق جنوب غربي و جنوب شرقي دشت از پتانسيل بالاتري جهت خشك شدن آبخوان برخوردار بوده وعمق بحراني كف شكني در كل منطقه مورد مطالعه 80 متر برآورد شده كه در قسمت جنوب غربي رخ داده است. همچنين نتايج نشان مي دهد ارائه مجوز كف شكني به چاههاي كشاورزي نه تنها يك آسيب جدي به آبخوان و محيط زيست دشت بوده بلكه يك رويكرد در راستاي توزيع ناعادلانه آب در سطح دشت مي باشد. در اثر كف شكني چاهها ممكن است بخشهايي از دشت كاملا از بين رفته و مهاجرتهاي روستاييان آن منطقه را منجر شود.