تحليل انتقادي نظريه عزيزه هبري پيرامون «عدالت توحيدي» در قرآن كريم

The Critical-Theoretical Analysis of Aziza Hibri Concerning “Monotheistic Justice” in the Holy Qur’ān

از نظر عزيزه هبري، توحيد اساس آموزه‌هاي قرآني بوده كه همه مباني اسلامي با توجه به آن معنا مي‌يابند. بدين لحاظ او در پردازش نظريه خويش در مورد عدالت در قرآن، ابتدا به اثبات و تبيين توحيد قرآني و سپس به واكاوايي وجوه مختلف عدالت، ميزان و تعادل در مخلوقات خداوند، زندگي فردي، اجتماعي و خانوادگي انسان‌ها با نظر به دو مفهوم قرآني «العدل» و «الميزان» مي‌پردازد. در مقابل، از نظر هبري، غفلت از اين نكته موجب گرفتار شدن در استدلال شيطاني، يعني برتري‌جويي و لذا نبود عدالت در زندگي مسلمانان مي‌گردد؛ زيرا طبق آيات قرآني، ابليس اولين كسي است كه مدعي برتري گشته و از سجده به آدم (ع) امتناع ورزيد. با وجود اين، نظريه هبري در اين زمينه دچار اشكالاتي نيز هست؛ مانند اينكه گزينش و انتخاب حاكم اسلامي در قرآن با بيعت و تساوي آرا مردم نيست و حق انحصاري خداوند است. ديگر اينكه با توجه به تفاوت‌هاي مرد و زن از نگاه قرآني، عدالت به‌معناي تساوي نيست، بلكه به‌معناي تفاوت است.