توحيد وجودي و نظريه وحدت وجود

رابطه توحيد وجودي با هستي و كثرات از موضوعات كلامي و عرفاني است كه در علم كلام كمتر بدان توجه شده است. نويسنده براي اثبات مدعاي خود با ادله عقلي ناظر به ذات الوهي (صرف الوجود، بسيط الحقيقه، اطلاق، تحليل علت فاعلي) و ناظر به جهان (وجود معلولي و ربطي جهان و كثرات) به تقرير و اثبات فرضيه خود پرداخته است. رويكرد دوم مقاله رويكرد نقلي است كه با تحليل و آيات و روايات با تقريرات مختلف (حضور خدا در تمام هستي، معيت و قرب خدا با هستي، توصيف خدا به اول و آخر، ظاهر و باطن و نور) نظريه تعميم توحيد وجودي به كل هستي و كثرات خارجي مورد تحليل و تقرير قرار گرفته است كه عملاً به نفي نظريه تباين وجود واجب و ممكن و اثبات وحدت وجود منتهي مي شود.