ويژگي‌هاي زيستي و پارامترهاي جدول زندگي كفشدوزك Hyperaspis polita با تغذيه از شپشك‌هاي آرد‏آلود Phenacoccus solenopsis و Planococcus citri در شرايط آزمايشگاهي

Biology and life table parameters of Hyperaspis polita feeding on Phenacoccus solenopsis and Planococcus citri under laboratory conditions

كفشدوزك Hyperaspis polita گزينه توانايي براي كنترل شپشك‌هاي آرد‌آلود است. به‌منظور تعيين بهترين طعمه براي پرورش انبوه اين شكارگر با تغذيه از شپشك‌هاي آرد‌آلود پنبهPhenacoccus solenopsis و مركبات Planococcus citri در شرايط آزمايشگاهي (دماي بهينه 1±30 درجه سلسيوس، رطوبت نسبي 5±65 درصد و دوره نوري به تاريكي 14:10) پارامترهاي زيستي آن بررسي شد. تجزيه داده‌ها بر اساس جدول زندگي سن- مرحله دوجنسي نشان داد طول دوره تفريخ تخم و طول دوره رشدي لاروها، پيش شفيره و شفيره كفشدوزك با تغذيه از شپشك آرد آلود مركبات به ترتيب 08/5، 62/3، 47/2، 55/6 روز و با تغذيه از شپشك آردآلود پنبه به ترتيب 18/5، 75/3، 38/2 و 16/6 روز بود. طول كل دوره پيش از تخم‌ريزي ((TPOP، پيش از تخم‌ريزي حشرات كامل (APOP)، دوره تخم‌ريزي، عمر حشرات بالغ ماده و نر به ترتيب با تغذيه از شپشك آرد آلود مركبات برابر با 36/4، 28/32، 72/51، 89/81 و 84/69 روز و با تغذيه از شپشك آردآلود پنبه برابر با 87/4، 39/32، 33/45، 85/70 و 44/64 روز برآورد شد. ماده‌ها به‌طور ميانگين 8/220 تخم با تغذيه از شپشك آرد‌آلود مركبات و 61/182 تخم با تغذيه از شپشك آردآلود پنبه توليد كردند. مقادير پارامترهاي جدول زندگي شامل نرخ ذاتي افزايش جمعيت (rm)، نرخ متناهي افزايش جمعيت (?)، نرخ خالص توليد مثل (Ro) و طول دوره يك نسل (T) به ترتيب با تغذيه از شپشك آرد‌آلود مركبات برابر با 0783/0 روز1-، 0814/1 روز1-، 35/53 نتاج، 80/50 روز و با تغذيه از شپشك آردآلود پنبه برابر با 0767/0 روز1-، 0797/1 روز1-، 35/43 نتاج و 14/49 روز محاسبه شد. بر اساس نتايج به‌دست‌آمده هر دو شپشك طعمه براي پرورش انبوه اين كفشدوزك مناسب بودند، اما با توجه به سهولت پرورش شپشك آردآلود مركبات، اين شپشك به عنوان بهترين طعمه پيشنهاد مي‌شود.

The coccinellid Hyperaspis polita Weise is one of the important predators in controlling mealybugs. In this study, biology and life table parameters of H. polita were determined by their feeding on two species of mealybugs, Phenacoccus solenopsis Tinsley and Planococcus citri Risso, to idetify the best prey for mass rearing of H. polita under laboratory conditions (optimal tepmerature 30 ± 1°C, 65 ± 5% RH and a photoperiod of 14L:10D). Data analyzing based on the age-stage, two sex life table theory indicated that egg incubation, larval instars, prepupal and pupal stages period were 5.08, 3.62, 2.47, and 6.55±0.07 days feeding on P. citri and 5.18, 3.75, 2.38, and 6.16days feeding on P. solenopsis, respectively. The APOP, TPOP, ovioisition period, female and male longevity, mean number of eggs per female were 4.36, 32.28, 51.72, 81.89, 69.84 days, and 220.8±24.44 eggs on P.citri and 4.87, 32.39, 45.33, 70.85, 64.44 days, and 182.61 eggs on P. solenopsis, respectively. The maximum daily fecundity was 5.5 eggs per day on both of prey. The life table parameters of H. polita including the intrinsic rate of increase (rm), finite rate of increase (?), net reproductive rate (R0), mean generation time (T) were estimated as 0.0783±0.0042 d-1, 1.0814±0.0045 d-1, 53.35±10.06 offsprings, 50.80± 0.81 d on P. citri, and 0.067±0.0045 d-1, 1.0797±0.0047 d-1, 43.35±8.58 offsprings, 49.14±0.80 d on P. solenopsis, respectively. According to our results, H. polita can successfully survive and reproduce on both of mealybugs, thus both of them are suitable for mass production of this predator. But regaring to easily rearing of P.citri in laboratory conditions this species is suggested as the best prey.