تحليل بسامدي نقد اجتماعي در آثار عبيد زاكاني

در پژوهشهايي كه تا به حال در زمينه عبيد و آثار وي صورت گرفته، يا به ويژگيهاي زباني و شگردهاي هنر طنز وي پرداخته شده و يا به طور كلي به جنبه‌ها و موضوعات انتقادي وي اشاره شده است؛ اما به تبيين دقيق، تحليلي و بسامدي اين موضوعات پرداخته نشده است. اين مقاله پس از مقدمه كوتاهي درباره جامعه‌شناسي ادبيات و نگاهي به اوضاع سياسي، اجتماعي و فرهنگي عصر عبيد با روش بررسي اجتماعيات در ادبيات و با نشان دادن دقيق بسامد موضوعات، طبقات و شخصيتهاي مورد انتقاد در آثار هفتگانه وي، نشان مي‌دهد كه به‌ترتيب چه مفاهيمي براي او داراي اهميت و اولويت بوده است. از اين رو مي‌توان تشخيص داد كه جامعه آن روز از ديد منتقد چيره‌دست و ژرف‌كاوي چون عبيد، گرفتار چه نوع معضلات و ناهنجاريهايي بوده است. اين نوشته مي‌تواند با نشان دادن بسامد مفاهيم مد نظر عبيد زاكاني، بخشي از سبك‌شناسي آثار وي در سطح انديشگي نيز تلقي شود.