بررسي وضعيت بيابانزايي منطقه روداب سبزوار با استفاده از مدل MICD

Assessment of desertification intensity in Roudab Sabzevar area by using MICD Model

از مهمترين چالش­هاي بشر در قرن حاضر در ابعاد گوناگون بيابان­زايي بوده كه از آن تحت­عنوان تخريب اراضي نه تنها در مناطق خشك، نيمه­خشك و نيمه­مرطوب بلكه در مناطق مختلف به­ويژه كشورهاي در حال توسعه ياد مي­شود. مناسب­ترين روش براي بررسي عوامل مؤثر در تخريب اراضي و شدت بيابان­زايي از نظر متخصصان استفاده از مدل­هاي ارزيابي بيابان مي­باشد. روش­هاي متعددي براي شناسايي مناطق حساس و تهيه نقشه خطر بيابان­زايي وجود دارد كه از ميان آن­ها روش MICD انتخاب و بر اساس آن نقشه وضعيت فعلي بيابان­زايي براي منطقه روداب سبزوار با وسعت 64900/14 هكتار تهيه شد. در اين تحقيق ابتدا بر اساس تلفيق اطلاعات مربوط به نقشه‌هاي توپوگرافي، زمين­شناسي، تصاوير ماهواره­اي و بازديدهاي صحرايي، منطقه مورد مطالعه به 10 رخساره تفكيك گرديد كه هر رخساره ژئومورفولوژي به عنوان واحد اصلي ارزيابي بيابانزايي مد نظر گرفته شد؛ سپس در هر كدام از واحدهاي همگن بياباني، ارزش شاخص‌هاي تعريف شده تكميل شد و در نهايت با جمع ارزش­هاي مربوط به هر شاخص و بر پايه جداول مبنا، شدت بيابان­زايي تعيين و نقشه­ مربوط به وضعيت كنوني در هر يك از كاربري­ها ترسيم شد. نتايج نشان داد كه منطقه مورد بررسي از نظر وضعيت كنوني بيابانزايي، در دو كلاس متوسط و زياد قرار گرفت. از كل منطقه مورد مطالعه؛ كلاس زياد (IV) با مساحت 109003/93 هكتار (65/77 درصد)، بيشترين سطح منطقه و كلاس كم (II) با مساحت 10225/24 هكتار (6/17 درصد) كمترين سطح منطقه را پوشاند.

Desertification as a great problems affect most of the countries in the world especially developing countries. Desertification phenomenon that occurs in arid, semi-arid and semi-wet regions will reduce the land potential. For evaluation and mapping of desertification many researches have been conducted leading to regional and local models. From among the many methods of identification of areas susceptible to desertification the Modified Iranian Classification of Desertification (MICD) was chosen. Based upon MICD the map for the present status of desertification for Roudab Sabzevar area with an area of 64900.14 ha was prepared. In this research, at first by combining information from topographic and geologic maps, satellite images and field survey, the area was divided into 10 geomorphological facies, each of which was considered as the main unit for evaluation of desertification. That, through it the working units of this region were prepared as the base map for evaluating to consider the factors and indices by geomorphology method. Also, in order to prepare the desertification intensity condition of this region, the desertification intensity of various applications was determined and relative plans to current desertification of each land use were prepared after evaluating wind erosion indices and accumulating their scores for each working unit based on reference tables. The results indicate that the studied region is divided into the two following classes: 1- high desertification intensity class, of 10900.93 ha (% 65.77) area. 2- low desertification intensity class, with an expansion of 10255.24 ha (%6.17) area.