قد و بررسي يكسويه نگري فكري و تفتيش عقايد مذهبي در روزگار سلطان محمود غزنوي

با به قدرت رسيدن سلطان محمود غزنوي روند جديدي از يكسويه نگري فكري، مذهبي به تقليد و تاسي از دارالخلافه بغداد در شرق ايران اجرايي شد . محمود غزنوي در جهت كسب مشروعيت معنوي و علي رغم پاره اي اختلافات با دارالخلافه ، به تبعيت از اهل حديث حاكم بر بغداد و با نگاهي يكسويه نگر و متعصبانه ، به سركوب فرقه هاي مختلف مذهبي و انزواي انديشمندان علوم عقلي پرداخت. طبق فرضيه اين پژوهش ،اقدامات محمود در تاسيس مدارس خاص فقهي و تشكيل دادگاه هاي تفتيش عقايد ، نخستين تلاش هاي هدفمند و سازمان دهي شده در جهت برچيدن تساهل و تسامح برآمده از عصر زرين تمدن اسلامي در ايران بوده است. اين پژوهش به روش توصيفي-تحليلي و بر پايه مطالعه ي متون متقدم و مآخذ درجه اول تاريخي ، چرايي برخورد محمود با نحله هاي فكري، مذهبي رقيب و چگونگي تشكيل و نتايج اولين دادگاه هاي تفتيش عقايد در ايران بعد از اسلام و نسبت اين گونه اقدامات با جريان كلي زوال تدريجي خردگرايي و ركود تمدن اسلامي موردنقد و بررسي قرار داده است .